War on stress 01-10-2003, Kenniscentrum Werkbeleving (KCW) Shell experimenteert met een nieuw wapen tegen werkstress Het zijn niet de p& o-ers of bedrijfsartsen die daarmee gaan strijden , maar de managers. Het nieuwe instrument, Tripod Sigma geheten, moet de ziektekiemen van werkstress nauwkeurig in kaart brengen. De managers voeren daartoe onderzoek uit onder hun medewerkers met behulp van vragenlijsten en interviews. De antwoorden geven aan welke werkprocessen, communicatie en functies dusdanig wringen dat ze stress veroorzaken. Managers kunnen werkprocessen en instructies bijstellen, zodat die geen gevaar meer opleveren voor de geestelijke gezondheid van het personeel. Dat de managers nu zelf stress moeten aanpakken is nieuw, maar niet onlogisch. “Stress is geen medisch probleem, maar een managementprobleem”, zegt gezondheidsadviseur Rob Keulemans van Shell International. Deskundigen roepen al jaren dat organisatorische problemen werkstress veroorzaken, de managers zelf dus. “Bijvoorbeeld doordat medewerkers onduidelijke instructies krijgen”, zegt Noortje Wiezer van TNO Arbeid, dat samen met Shell het antistressinstrument heeft ontwikkeld. Of zij krijgen tegengestelde opdrachten van verschillende leidinggevenden. De aanpak van Shell is revolutionair en niet alleen omdat managers geneesheren spelen. Gebruikelijk is om werkstress op te sporen nadat er slachtoffers zijn gevallen. Tripod Sigma traceert stressbronnen voordat medewerkers er ziek van worden. Testresultaten bij Shell wijzen uit dat de managers inderdaad werkstress bijtijds kunnen opsporen en elimineren. Shell International gaat het nieuwe wapen beschikbaar stellen aan al zijn werkmaatschappijen. Maar niet alle Shell-managers lopen er warm voor. Al die onderzoeken en aanbevelingen betekenen nog meer werk voor de zo zwaar belaste managers. Die hebben in het verleden al veel onderzoek naar stress meegemaakt. Met alle bijbehorende goede raad. “Veel managers zien de mogelijkheden van dit nieuwe instrument”, zegt Keulemans. “Maar anderen zijn terughoudend. Zij stellen terecht dat dit het zoveelste onderzoek is en dat er beter iets gedaan kan worden met de bevindingen van vorige onderzoeken. Maar dan moeten ze natuurlijk wel iets gaan doen met de uitkomsten daarvan”. Ook deskundigen betwijfelen of Tripod Sigma de genadeklap betekent voor werkstress. Maurice de Valk van de Stichting Gezond Werk en Economisch Welzijn ziet werkstress als onuitroeibaar. ”Er is te veel druk in onze adhd-economie ”, zegt hij. Permanente werkdruk en veranderingen in bedrijven staan nu eenmaal haaks op stresspreventie”.